محمد على حاجيلو
55
ريشه هاى تاريخى تشيع در ايران ( فارسى )
تشيع در بين ايرانيان در قرن اول هجرى نخستين دژهاى امپراتورى ساسانى در سال سيزدهم ه ق به دست اعراب مسلمان گشوده شد و در زمانى كوتاه به تدريج تمام سرزمين ايران به جز كنارههاى درياى خزر به تصرف سپاهيان مسلمان درآمد . رفتار و شيوه برخورد مسلمانان با ايرانيان در جنگهاى نخستين بين دو گروه ، يكسان نبوده است . تماس بين ايرانيان و مسلمانان در زمان خليفه دوم ، صورت پذيرفت . در جنگهاى تيسفون ، شوشتر و اصطخر شاهد همكاريهاى نزديك ايرانيان با سپاهيان مسلمان هستيم . حتى در جنگ نهاوند كه جنگى سرنوشتساز و تعيينكننده بود ، گروهى از سپاهيان ايران با سردار خويش ، سياه ديلمى ، از يزدگرد ساسانى روى برگردانده و به اعراب مسلمان پيوستند . فرماندهى اعراب مسلمان در اين زمان با عمار ياسر بود . « 1 » در آستانه نبرد قادسيه نيز چهار هزار نفر
--> ( 1 ) - احمد بن يحيى بلاذرى ، فتوح البلدان ، ترجمه آذرتاش آذرنوش ، چاپ دوم ، تهران ، 1364 ش ، ص 129 - 131 .